Wist je dat de J.J. Abrams, de regisseur van Star Trek, zeer revolutionair was in zijn ideeën over hoe de toekomst er ging uit zien? Wie had er in 1966 ooit gedacht dat bijvoorbeeld dat plastic plaatje met een scherm op van Captain Kirk iets ging zijn dat bijna iedereen in 2016 zou hebben? Naast de tablet komen er ook andere concepten naar voor in de serie, zoals bijvoorbeeld: de 3D-printer, een VR-bril en zelfs het microfoontje dat nu ondertussen inbegrepen is bij elk paar oortjes. Als Abrams nu nog een designer was en geen regisseur dan waren dit allemaal prachtvoorbeelden van speculatief design en dat is waar ik het nu ga over hebben.

14695532_199623747142106_8009007384085267694_n

Voor de mensen die denken van “tiens, die term heb ik al eerder gehoord”, dat kan zeker en vast! Het was namelijk het onderwerp van de Talking Lunch met Arno Geens van vorige woensdag. Maar wat is speculatief design nu eigenlijk? Speculatief design is het ontwerpen met de ogen naar de toekomst maar met de middelen van nu. De missing link maken tussen wat we nu hebben en waar we naar toe willen. De stap tussen tablets en hologrammen, om als een snel voorbeeld te geven.

Elon Musk

Een goed actueel voorbeeld van een speculatieve designer is Elon Musk. Hij is de geniale
ontwerper van de Tesla, één van de meest bekende elektronische auto’s van vandaag de dag.

how-elon-musk-started-infographic-700x466Hetgeen wat de Tesla zo speciaal maakt is dat het lijkt op een normale auto. Klinkt als een oxymoron maar wanneer je kijkt naar andere elektronische auto’s dan begrijp je wel wat ik bedoel. Nu, Musks ideeën stoppen niet daar. Hij is van plan om het hele systeem van het verkeer omver te werpen. Hij zou auto’s compleet elektronisch en onpersoonlijk willen maken. Dat je gewoon op staat, naar buiten gaat en dat daar een nieuwe auto staat. Die brengt je automatisch naar je werk (hij rijdt dus uit zichzelf, manueel besturen hoeft niet), zet je af en rijdt door naar de volgende klant.

Hierdoor zouden bussen niet nodig zijn, file’s zouden minimaal zijn, men zou het nut van verkeersborden in twijfel kunnen trekken, verkeersagressie zou verminderen, de bekleding en infrastructuur van auto’s zouden compleet moeten herdacht worden en nog meer positieve zaken. Nu er zouden natuurlijk ook problemen komen, zoals het feit dat bijvoorbeeld auto’s massaal gehackt zouden kunnen worden (het is al gebeurd bij een Tesla) omdat de auto’s allemaal op één netwerk zitten, bugs kunnen ook altijd voor komen en auto’s zouden weg vallen als statussymbool.

Denk speculatief

Klinkt het abstract? Doen de hersenen al pijn van alles waar je rekening mee moet houden? Goed! Want dat vind ik persoonlijk het interessantste aan speculatief design. Het is zo filosofisch en er zijn zoveel branches waar je op moet letten (zoals ecologie, economie, de maatschappij, enzovoort). Speculatief design is dus eigenlijk iets waar je altijd mee kunt rekening houden wanneer je nog eens iets ontwerpt. Hoe kun jij dat stapje verder gaan? Hoe kun je out of the box denken? Hoe kan jij het verschil maken bij het ontwerpen en maken van websites, apps of installaties? Denk erover na de volgende keer dat je iets ontwerpt en misschien word jij de volgende Elon Musk!